Từ ngày 1/7/2026, Nghị định 217/2026/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực, quy định chi tiết một số nội dung của Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng. Các quy định mới làm rõ điều kiện cấp giấy phép xây dựng, yêu cầu đối với hồ sơ và việc bảo đảm an toàn công trình. Đây là những nội dung người dân, chủ đầu tư và đơn vị tư vấn cần lưu ý khi chuẩn bị xây dựng nhà ở hoặc công trình.
Điều kiện cấp giấy phép xây dựng mới
Theo Điều 50 Nghị định 217/2026/NĐ-CP, việc cấp giấy phép xây dựng phải đáp ứng các điều kiện theo Luật Xây dựng năm 2025 và quy định hướng dẫn liên quan.
Thứ nhất, phù hợp với mục đích sử dụng đất. Công trình phải phù hợp với mục đích sử dụng đất được xác định trong giấy tờ hợp pháp về đất đai.
Thứ hai, phù hợp với quy hoạch. Thiết kế xây dựng phải đáp ứng yêu cầu quy hoạch tương ứng với từng loại công trình và khu vực xây dựng.
Thứ ba, bảo đảm an toàn và các yêu cầu kỹ thuật. Công trình cần đáp ứng yêu cầu về kết cấu chịu lực, an toàn đối với công trình lân cận, bảo vệ môi trường, phòng cháy chữa cháy và hạ tầng kỹ thuật có liên quan.
Thứ tư, đáp ứng yêu cầu về thiết kế. Hồ sơ thiết kế phải được lập, thẩm định và phê duyệt theo quy định áp dụng đối với từng loại công trình.
Thứ năm, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ. Thành phần hồ sơ đề nghị cấp phép phải phù hợp với loại công trình và quy định tại nghị định.
Lưu ý khi xây dựng nhà ở riêng lẻ
Đối với nhà ở riêng lẻ, người dân cần kiểm tra tình trạng pháp lý của đất, mục đích sử dụng đất và các yêu cầu quy hoạch tại vị trí xây dựng trước khi lập hồ sơ.
Ngoài ra, cần xác định công trình có thuộc trường hợp phải xin giấy phép xây dựng hay được miễn giấy phép theo quy định hiện hành. Không nên mặc định mọi thửa đất ở đều có thể xây dựng ngay khi có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Đối với công trình có yêu cầu kỹ thuật đặc biệt hoặc nằm trong khu vực có các điều kiện quản lý riêng, chủ nhà nên liên hệ cơ quan có thẩm quyền để xác định chính xác yêu cầu áp dụng.
Trường hợp sửa chữa, cải tạo và di dời công trình
Nghị định 217/2026/NĐ-CP cũng quy định điều kiện cấp giấy phép đối với hoạt động sửa chữa, cải tạo và di dời công trình.
Theo Điều 51, các trường hợp này phải đáp ứng những điều kiện tương ứng về sử dụng đất, quy hoạch, an toàn và hồ sơ. Riêng trường hợp sửa chữa, cải tạo giữ nguyên quy mô và công năng hiện hữu, một số điều kiện được áp dụng theo quy định cụ thể tại điều này.
Vì vậy, trước khi sửa chữa mặt tiền, thay đổi kết cấu hoặc mở rộng diện tích công trình, chủ sở hữu cần xác định phạm vi công việc và nghĩa vụ xin phép tương ứng, tránh phát sinh vi phạm trong quá trình thi công.
Chủ động kiểm tra quy định trước khi xây dựng
Việc đáp ứng điều kiện cấp phép không chỉ phụ thuộc vào giấy tờ đất đai mà còn liên quan đến quy hoạch, thiết kế, an toàn công trình và các yêu cầu chuyên ngành. Chuẩn bị hồ sơ đúng ngay từ đầu giúp người dân và chủ đầu tư hạn chế việc phải bổ sung, điều chỉnh hoặc thực hiện lại thủ tục.
Đối với từng trường hợp cụ thể, cần căn cứ vào loại công trình, vị trí xây dựng và hồ sơ pháp lý thực tế để xác định quy định áp dụng.
BDS DA NANG khuyến nghị người dân kiểm tra văn bản pháp luật hiện hành và liên hệ cơ quan có thẩm quyền trước khi khởi công, đặc biệt đối với công trình có yêu cầu về quy hoạch hoặc điều kiện xây dựng riêng.
Nguồn tham khảo: Cổng thông tin điện tử Chính phủ